Saturday, May 10, 2008

Í upphafi ferðar...

Þann 2. júní næstkomandi á ég bókað flug til Beijing - aðra leið. Í ferðalagi mínu í Suður-Asíu í fyrra gat ég ómögulega fengið sjálfan mig til þess að skipuleggja ferðina mína upp á dag og eitthvað lítur út fyrir að ég verði jafn óskipulagður í þessari ferð. Ávinningurinn af skipulagsleysi, eins og ég upplifi hann, er frelsi til þess að vera lengur þar sem mér lýst vel á stað, stund eða fólk sem ég kynnist. Ókosturinn er meiri kostnaður við samgöngur.

Næsta haust flyt ég til vesturstrandar Kanada, nánar tiltekið Vancouver í Bresku Kólumbíu. Þar ætla ég að demba mér í frammhaldsnám í heimfærðri stærðfræði og þarf ég að mæta í skólann 2. september. Þar sem leit að góðu leiguhúsnæði gerist ekki að sjálfu sér, þarf ég á einhverjum tímapunkti að setjast niður og fínkemba þessa tveggja milljón manna borg eftir góðu húsnæði. Þetta gæti sett ferðalaginu einhverjar skorður.

Ég hef 20 daga vegabréfsáritun í Kína, sem þýðir að ég verð að hypja mig yfir til Mongólíu í seinni hluta Júní.

Mongólía
Til að byrja með, þarf kannski að taka fram að Innri Mongólía er hérað í Kína á meðan Mongólía er sjálfstætt ríki fyrir norðan Kína og sunnan Síberíu. Mongólía telst vera strjálbýlasta sjálfstæða ríkið í heiminum með um 1.7 íbúa á hverjum ferkílómetra. Á Íslandi búa næstum því tvisvar sinnum fleiri á hverjum ferkílómetra eða 3 á hvern ferkílómetra (eins og í Síberíu). Í Mongólíu búa aðeins 2.9 milljónir manna á landsvæði sem myndi þekja ein 14 "Íslönd". Til samanburðar réðu Mongólar árið 1279 yfir stærsta samfellda landssvæðinu í sögu mannkyns, eða 33 milljónum ferkílómetra (Sovétríkin þöktu um 22 millj. ferkílómetra til samanburðar).

Það má segja að ég sé að fara öfganna á milli með því að velja Mongólíu sem þungamiðju nú, eftir að hafa heimsótt eitt þéttbýlasta land í heimi í fyrra, Indland.

Í Mongólíu vonast ég til þess að geta notið víðáttu landsins, skelt mér á bak mongólska hestsins og ímyndað mér að ég sé Genghis Khan.....áður en hann varð blóðþyrstur vitfirringur...... og vonandi rekist á einn eða tvo Mongóla til að spjalla við. Tungumálaörðugleikar verða sjálfsagt einhverjir því algengara er að Mongóli kunni rússnesku en ensku.

Í framandi landi finnast fyrirbæri sem geta verið fávísum gesti hættuleg. Heyrst hefur að ég hljóti nú að vera öruggari á þeim svæðum sem ég stefni á núna, fyrir utan kannski Síberíu, sem ég heimsæki mögulega í þessari ferð. Nokkuð ljóst er að hryðjuverkaógnin hefur skapað splunknýjar víddir í heilabúi okkar til að öðlast ótta á framandi stöðum sem og stöðum í okkar nánasta umhverfi. Reyndar er ótti ekki eingöngu bundinn við staði, heldur aðstæður, fólk, dýr og sláttuvélar.

Þegar ég lít til baka og hugsa um þau augnablik sem mögulega voru hættuleg í Indlandi, Pakistan og Nepal, er alveg ljóst í mínum huga að götuhundar fannst mér líklegastir til að bíta mig og smita, og verða til þess að ég félli, með lafandi tungu, á fjóra fætur og aðstoðaði aðra hunda í æði þeirra til að bíta túrista. Það kemur í ljós að fleiri létust í fyrra af völdum hundaæðis en í hriðjuverkaárásum, 55.000 á móti 28.000. Í Indlandi ríkir einmitt mesta æðið.
Carcase
Götuhundar gæða sér á kúahræi fyrir utan Sewa Ashramið í Delhi.

Margar nætur átti ég erfitt með svefn út af rifrildum á milli hundagengja í Indlandi. Ekki hefði mér þótt verra ef hundar þessir sæu sóma sinn í að ræða þessi mál eins og menn, og þá helst að degi til. Flestir túristar sem ég hitti voru ekki jafn hræddir og ég við að ganga óupplýstar götur í niðamirkri þar sem ég vissi að hundar héldu sig. Hundar þessir voru látnir sofa á götunni, og samkvæmt skilgreiningu voru þeir því götuhundar og í mínum huga smitaðir af hundaæði.

Reyndar hef ég það sterklega á tilfinningunni að hundur sem smitaður er af hundaæði sé ekki hæfur til þess að eiga eðlileg samskipti (voff ,voff) við heilbrigða hunda, hvað þá að taka þátt í þeirri slungnu pólitík sem verndun og viðhald pissusvæða er. Að öllum líkindum voru háværustu hundarnir sem eltu mig og geltu aðeins að hafa áhyggjur af styrk þvagefnis í andrúmsloftinu og mögulega að ögra þeim sem þeir fundu að var hræddur við þá eða of fífldjarfur að horfa í augu þeirra í gegnum linsu. Eðlismunur var á flótta túristans sem datt á rassinn eða leitaði aðstoðar hjá börnum en hjá blessuðum beljunum sem mjökuðu sér í miklu æðruleysi yfir á þvagminni stað. Ekki stingur maður hund af á hlaupum, það vissu kýrnar.
Smellið á myndina til að lesa um atburðarrásina.

Saturday, May 19, 2007

Síðustu dagarnir í Nepal

Að mestu skrifað fyrir tveimur vikum síðan:

Ég var að koma úr afmæli þriggja ára nepalskrar stúlku. Hún er dóttir leiðsögumannsins sem fylgdi mér upp og niður Langtang dalinn. Langtang dalurinn er einn af þremur vinsælustu göngusvæðum túrista í Nepal. Annað frægt göngusvæði er Evrestsvæðið en Nepal hefur að geyma 8 af 10 hæstu tindum heimsins - algjör einokun.

Í göngunni miklu, sem þó telst fremur stutt miðað við ferðir sumra göngugarpa hér, ætlaði ég mér að komast upp í a.m.k. helming hæðar Everest tinds eða um 4400 metra hæð. Strandbæjarpésinn hann ég dreif þó ekki upp í nema 4000 metra hæð og var þá kominn með stífann höfuðverk. Ég vildi ekki taka hæðarlyfin sem ég hafði meðferðist frá Íslandi né heldur verkjalyf sem mér stóðu til boða og því gekk ég með höfuðverk til baka daginn eftir. Hæðarlyf á reyndar ekki að nota til að fara hærra og á helst ekki að nota til að sleppa því að fara niður - þau eru því yfirleitt gagnslaus.

Í Langtang dalnum gisti ég á fjórum mismunandi stöðum; í 1500 metra hæð, því næst 2420 metra hæð, svo 3400 metra hæð og loks 3750 metra hæð. Hæsta gistiplássið í dalnum var sem sagt í 3750 metra hæð og þar fór ég að finna fyrir höfuðverk eftir nokkurra tíma viðveru. Ég náði þó að ganga upp á lítinn hrygg sem virðist klemmdur milli tveggja skriðjökla á veturna. Eitt af stærstu vandamálum heimsins varðandi gróðurhúsaáhrif er rýrnun jöklanna sem sjá Suður-Asíubúum fyrir vatni. Skriðjöklarnir sem ég sá virtust sannarlega vera á undanhaldi (myndir verða settar inn seinna).

Til að komast í grennd við Langtang dalinn tók ég 10-tíma rútu sem hossaðist hálfa leið á malbiki en hoppaði restina á afleitum vegum. Ferðin var óvenju skemmtileg. Ég átti m.a. góðar stundir uppi á þaki rútunnar með tveimur geitum (myndbrot verður birt á youtube á næstu tveimur vikum).

Ég lét nægja að ganga upp nokkrar tröppur í hóteli daginn sem ég tók rútuna. Samkvæmt skipulaginu átti gangan mikla að hefjast daginn eftir. Ég reyndi því hvað ég gat að safna kröftum fyrir fyrsta og erfiðasta daginn, nema hvað, hundur hélt fyrir mér vöku og í þokkabót vaknaði ég með túrista-magapest og gat því ekkert borðað um morguninn.
Leiðsögumaðurinn minn kæri, Raj, hughreysti mig með því að í næsta gistihús væri aðeins eins og hálfs klukkustunda ganga og því gekk ég af stað. Um 10 kílómetrum og fáeinum magauppreisnum seinna auk þúsund metrum hærra og nokkrum gistihúsum lengra komst ég á áfangastað fyrsta dagsins. Ég hafði þá gengið í um 6 klukkustundir upp og niður hæðir á tómum tanki og var gjörsamlega úrvinda á leiðarenda. Ég var mjög ánægður með að hafa náð fyrsta áfangastað því ég hef aldrei keyrt mig jafn mikið áfram með svo litla orku í kroppinum og auk þess með bakpokann minn á bakinu (ég afþakkaði burðarmenn þrjóskunar vegna). Með öðrum orðum: Segið húrra fyrir mér!

Næsta dag vaknaði ég eiturhress, hljóp af stað og kláraði dag tvö á góðum tíma. Á þriðja degi var ég orkuminni því háloftaveikin var farin að gera vart við sig og þeim degi lauk með fyrrgreindum afleiðingum.

Mín fyrsta alvöru fjallganga var aldeilis ekki hræðileg lífsreynsla þó að svo megi auðveldlega skilja það sem skrifað er hér fyrir ofan. Fyrsti dagurinn var reyndar ekkert sérstaklega 'ánægjulegur'. Vindurinn dreifir Buddha-bænum um Langtang dalinn með því að blása á bænaflöggin
Útsýnið á leiðinni var fallegt og 6000 metra hvítir tindar virtust á hverju strái. Ég held ég hefði líklegast notið þeirra betur ef ég hefði ekki gengið jafn hratt og ég gerði. Leiðsögumanninum mínum og nokkrum öðrum kynntist ég á leiðinni:
Raj er rólyndis náungi, 22 ára að aldri. Hann á konu og eina dóttur. Þau búa ásamt móður Raj í 15 fermetra herbergi - sama herbergi og ég hitti aðra 15 afmælisgesti í fyrir einni klukkustund síðan. Pabbi Raj var myrtur þegar hann var þriggja ára og því þurfti móðir hans að vinna baki brotnu til að koma börnunum sínum fimm á fót. Raj fluttist eftir skólagöngu sína - sem móðir hans náði einhvernvegin að borga fyrir - til Kathmandu. Eftir nokkuð langa leit, einn í ókunnugri stórborg, fékk hann vinnu hjá fjallgöngufyrirtæki sem burðarmaður í Langtang. Í Langtang er enginn vegur fyrir ökutæki og því sjá burðarmenn um að bera mat og allt það sem þarf upp í hæstu hæðir - m.a. bjór fyrir túristana. Burðarmenn bera líka bakpoka þeirra ferðamanna sem kjósa það. Raj vann sem burðarmaður ferðamanna í 6 ár og bauðst þá að gerast leiðsögumaður.

Raj er forseti lítilla samtaka sem fjármagna fátæk börn í námi og taka að sér fræðslu fullorðinna. Ein saga Raj gaf mér betri skilning á þörf Nepala (og annarra) fyrir menntun: Á námskeiði samtakanna fyrir fátæka bændur um getnaðarvarnir sýndi fræðslufulltrúi nokkur hvernig nota ætti smokkinn. Til að gæta velsæmis lét hann þó duga að setja smokk á þumalputtann á sér. Nokkrum mánuðum seinna hitti fræðslufulltrúinn óánægðann fyrrum nemanda sem átti ólétta konu. Þá kom í ljós að nemandinn hafði alltaf sett smokkinn á þumalinn en ekki getnaðarliminn.

Við Raj hittum á ferð okkar 12 ára dreng sem fylgdi okkur upp í hæsta fjallaþorpið. Hann á fimm systkini og hafði verið sendur til að vinna fyrir hjón í hóteli/teskála fyrir um 1000 krónur á mánuði (sem sendar eru til fátæku foreldranna nánast óskertar). Á venjulegum degi þvær hann upp og heggur við meðal annars auk þess sem hann gengur með túristum upp dalinn til að reyna að fá þá til að stunda viðskipti við svefn- og teskála sem þá greiða hótelinu hans fyrir. Þessi drengur hefur ekki kost á því að fara í skóla því vinnuveitendur hans taka það ekki í mál - það er reyndar ólöglegt. Raj ætlaði að reyna að finna heimili í Kathmandu fyrir drenginn þar sem hann getur bæði unnið og gengið í skóla, en hann er auðvitað einn af mörgum börnum fátækra foreldra sem neyðast til að senda þau að heiman. Ég mun verða í sambandi við Raj vegna þess að ég kosta tvö systkin í námi í gegnum samtökin hans og reyni að pressa á hann að finna gott heimili fyrir blessaðan drenginn. Einn daginn spurði hann Raj ,,bróðir, getur þú hjálpað mér héðan burt? Ég vil fara í skóla".

Ég man satt að segja ekki hvað drengurinn heitir en þegar ég horfi á myndina hér að neðan rifja ég upp þegar ég fylgdist með honum á fimmta deginum í laumi út um glugga á einum teskálanum. Hann hafði lokið við að vaska upp í jökulvatninu og kynda upp í skálanum og stóð því við göngustíginn og svipaðist um eftir túristum (til að bjóða í teskálann). Ég reyndi að skilja hvað drengur í þessari stöðu á þessum undarlega stað hugsaði um í frístundum sínum og hvort hann ætti einhverja vini eða vinkonur sem hann gæti spjallað við ef hann á annað borð hefði leyfi til þess. Ég fylgdist með fjórum eldri strákum sem sáu um teskála hinum megin við göngustíginn kalla á vin okkar einhver ókvæðisorð. Ég heyrði ekkert sem þeim fór á milli en ég sá og skildi nokkurn vegin hvað fólst í því sem eldri drengirnir sögðu. Þegar vinur okkar leit niður og reyndi að brosa yfir gríninu sem var á hans kostnað fann ég fyrir óþægindum sem gáfu til kynna hve nálægt þessir fáu dagar höfðu fært mig þessum dreng. Margir þeir sem hafa orðið á vegi mínum í þessu ferðalagi áttu í töluvert meiri erfiðleikum en vinur okkar í kókbolnum. Fáir urðu mér þó jafn kærkomnir sökum þess að ég hitti þá aðeins í skamma stund.
Raj (t.v.) og drengurinn síbrosandi
Raj aðhyllist kommúnisma en kommúnistar eiga 5 sæti, líkt og Maóistar, á 22 manna þingi Nepala. Raj vill meina að rétta leiðin fyrir Nepal til að gerast lýðræðisríki sé að kjósa kommúnista. Hóteleigandi sem ég spjallaði við í Pokhara eftir fjallgönguna vildi meina að margir Nepalar hefðu enga hugmynd um hvað kommúnismi og maóismi gengju út á. Margir þættir hafa skemmt ímynd hinna flokkanna sem eru á þingi. Til að byrja með hafa þeir þurft að vera hliðhollir konunginum í langan tíma og hafa þurft nokkuð mikla hvatningu til hætta því. Í öðru lagi er núverandi forsætisráðherra 84 ára að aldri og virðist eðlilega ekki vera rétti maðurinn til að leiða hið Nýja Nepal til lýðræðis. Önnur ástæða eru lág laun þingmanna, 4000 krónur á mánuði án ellilífeyris, sem hefur skemmt orðspor eldri flokkanna með spillingarmálum. Aldursdýrkun verður líka til þess að steingervingar sitja í efstu sætum.
Konungurinn fékk áður rúmlega 200 miljónir á mánuði en eftir að hann var gerður valdlaus voru launin lækkuð í um 120 milljónir á mánuði.

Eftir fjallgönguferðina fór ég í 6 daga reisu vestur til Pokhara og Bandipur. Bandipur er æðislegt þorp, byggt á fjallahrygg ekki langt frá dásamlegum hvítum 6000+ tindum. Á aðalgötu Bandipur sjást fáir túristar en hundruðir skólabarna þegar skólar þorpsins opna og loka dyrum sínum. Ég var ansi hissa á, að því er virtist, ótrúlegri kynorku bæjarbúa - fyrir hvert hús í þorpinu sá ég 10 börn á aldrinum 6 til 15. Seinna heyrði ég að japanskar nunnur hafi opnað kaþólskan skóla í þorpinu á sjötta áratug síðustu aldar. Fleiri kristnir skólar hafi svo fylgt í kjölfarið þegar hróður fyrsta skólans barst um sveitirnar og börn fluttust í heimavistir þorpsins - sem útskýrir barnafjöldann. Upphaflega ætlaði ég að stoppa við í einn sólarhring í Bandipur en átti á endanum þrjá frábæra daga.

Pokhara er ein vinsælasta túristaborgin í Nepal. Vegurinn til Pokhara var ekkert annað en slóði þegar svissneskur ,,landkönnuður" ,,uppgötvaði" þorpið, sem þá var, á sjötta áratugnum. Í dag er Pokhara álíka fjölmenn og Reykjavík. Bæði í Pokhara og Bandipur stundaði ég einhverskonar útivist, þ.e. hjólaði og gekk upp á nærliggjandi hóla og tók myndir með nýju linsunni sem ég hafði keypt nokkrum dögum áður.

Þann 10. maí flaug ég frá Kathmandu til Delhi, þaðan til London og loks til Keflavíkur. Alls tók ferðlagið um 24 klukkustundir. Á flugvellinum í Delhi átti ég góða stund þegar fulltrúar flugfélagsins Jet Airways tóku eftir því að í vegabréfi mínu var pakistanskur stimpill. Eftir smá yfirheyrslu um hvað ég hafi viljað til Pakistans og svo Indlands reyndu þeir hvað þeir gátu að finna eitthvað að vegabréfinu mínu, t.d. þeirri staðreynd að enginn enskur stimpill er í vegabréfinu þrátt fyrir millilendingu mína í Englandi áður en ég heimsótti Indland. Eftir útskýringar vísuðu þeir mér beint í flugvélina - Pakistana sleikjur eru ekki vinsælar hjá sumum Indverjum. Jet Airways er annars frábært flugfélag.

Ég hugðist eyða 8. og 9. maí í Kathmandu til að kaupa gjafir en náði að rumpa því af á 4 klukkustundum og ákvað í skyndi að fara í eina loka raftingferð 9. maí, þá þriðju í ferðinni. Ferðin var ágæt og búlgarski hópurinn, sem ekki vissi hvað 'forward' eða 'backward' þýddi, ógleymanlegur.

Ég er kominn aftur til Íslands og þessi færsla er mögulega næstsíðasta færslan um ferðina. Auðvitað hefur ferðin haft mikil áhrif á mig eins og hún átti að gera svo að ég get engu lofað um að innslög í náinni framtíð verði ekki innblásin af ferðinni á einhvern hátt. Ég er farinn að vinna á veðurstofunni við jarðskjálftarannsóknir (??) og hef í dag aðlagast lífinu á Íslandi. Hvað varðar seinasta innslagið um ferðalagið í Suður-Asíu að þá finnst mér ég skulda færslu um trúarbrögðin í Suður-Asíu eins og þau birtust mér.

Ég mun halda áfram að senda inn myndir á myndasíðuna og fáein myndbrot á youtube síðuna. Þar sem ég er farinn að vanda mig meira eftir að ég kom heim við tölvuvinnslu á myndunum mun ég líklegast geta lifað á því safni sem ég á enn eftir í nokkrar vikur.
Ég mun halda áfram að senda inn færslur á þessa síðu þó að sendingarnar gætu orðið jafnvel óreglulegri en áður.

Tuesday, April 24, 2007

Frábærir dagar í stríðshrjáðu landi

Eins og hefur komið fram áður eru Nepalar að reyna að losa sig við konunginn. Í dag var haldið upp á það að eitt ár er liðið frá því að konungurinn kom fram í sjónvarpi landsmanna og tilkynnti að hann muni láta af stjórn landsins. Um daginn heyrði ég nokkrar ljótar sögur af honum sem ég hafði ekki lesið mér til um á netinu þegar ég skrifaði um Nepal í desember. Í desember minntist ég á að árið 2001 hafi þáverandi erfingi krúnunnar, Dipendra, drepið foreldra sína, konunginn og drottninguna, en síðan framið sjálfsmorð. Þetta er það sem opinberir aðilar gáfu til kynna þá en í dag komst ég að því að meirihluti Nepala trúir því að Dipendra hafi verið fundinn með skotsár í bakinu og hafi því verið drepinn ásamt foreldrum sínum. Margir trúa því að núverandi konungur, Gyanendra, næsti erfingi á eftir bróðursyni sínum Dipendra, hafi komið þessu öllu í kring.
Fleiri ljótar sögur heyrði ég af konunginum Gyanendra.
Konungsfjölskyldan hefur þangað til í júní 2006 verið yfir lögin höfð, þ.e. ekki er hægt að ákæra meðlimi hennar fyrir lögbrot. Gyanendra lagði niður ríkisstjórn landsins í febrúar 2001 í því yfirskyni að geta sjálfur séð um baráttuna við uppreisnarmennina, Maóistana. Í framhaldinu valdi hann sjálfur 3 forsætisráðherra en rak þá hvern af öðrum en einnig hafði hann slæm áhrif á fjölmiðlafrelsi í landinu - Nepal átti t.d. heimsmet a.m.k. þrjú ár í röð í því hve margir fjölmiðlamenn hurfu eða voru handteknir.
Nepölum lýst líklegast ekki vel á að krónprinsinn taki við krúnunni af Gyanendra þar sem hann virðist vera afar drykkfeldur maður og hefur samkvæmt fjölmiðlum drepið a.m.k. 6 menn í ofsafengnum ökuferðum sínum. Hver veit hve mörgum hann hefur mútað til að leka ekki fleiri slysum í fjölmiðla.
Í dag er Gyanandra algjörlega valdlaus en reynir með miklum auð sínum að finna leiðir til að grafa undan núverandi stjórn landsins sem síðan 14. janúar 2007 er skipuð maóistum að einum fjórða hluta á þingi. Frá því 1. apríl á þessu ári hafa Maóistar einnig tekið við fáeinum ráðuneytum landsins og hafa ráðherra yfir þeim úr sínum röðum.

Maóistarnir og borgarstríðið í Nepal er auðvitað sér kapítuli. Eins og aðrir Maóistar, t.d. vopnuðu maóistarnir í austur Indlandi , virðast þeir nepölsku eiga rætur sínar í langvarandi vanrækslu yfirvalda á þeim fátæku. Ég ætla ekki að skrifa um borgarstríðið í Nepal en þess í stað að skrifa um stöðuna í Nepal eins og hún birtist mér í gegnum fjölmiðla og samtöl við Nepala.

Vopnahlé tók gildi í Nepal milli stríðandi fylkinga í maí á síðasta ári og í framhaldi af því samþykktu Maóistarnir og forsætisráðherra Nepala að sitja saman á þingi og vinna saman að því að koma konungi Nepal frá völdum. Vopnabúr Maóista hefur verið afhent yfirvöldum smám saman með milligöngu sameinuðu þjóðanna. Enn í dag eru þó um 20 varðstöðvar maóískra hermanna í landinu sem verða ekki lagðar niður fyrr en meðlimir Maóistaflokksins treysta öðrum embættismönnum til þess að sparka þeim ekki út af þingi.

Það er ekki hlaupið að því að leggja niður heilan her manna og barna sem hafa barist við lögreglu og her Nepala í nokkur ár, þ.e. þá sem ekki tilheyra varðstöðvunum. Sumir hverjir geta ef til vill farið aftur til síns heima og hafið störf að einhverju tagi en nú á síðustu vikum berast enn fregnir af vopnuðum Maóistum sem skattleggja bændur og eiga í vopnuðum átökum við þorpsbúa. Það kann að vera erfitt fyrir suma að fara aftur heim þegar þeir hafa ef til vill skattlagt sín eigin þorp óhóflega og gert búnað eins og farartæki upptæk. Ég las frétt í blaði um daginn sem sagði frá Nepala sem hafði misst jeppa sinn í hendur Maóista fyrir tveimur árum síðan. Bróðir fórnalambsins fann svo jeppann fyrir tilviljun fyrir utan hótel í Kathmandu og þá kom í ljós að hátt settur pólitíkus í Maóista flokknum hafði notað hann sem einkabíl.

Lögreglan virðist fara varlega í að handtaka Maóista sem eru til vandræða eins og þá sem skattleggja bændur en gerir þó enn rassíur í að leita t.d. að vopnum í höfuðstöðvum Maóista. Auðvitað vill engin vopnuð átök við Maóistana aftur. Maóistar hafa enn völdin í afskekktum dölum Nepal en hægt og bítandi taka sveitir lögreglunnar við. Stundum virðist þó gæta misskilnings um hver hefur völdin, t.d. fóru lögreglusveitir um daginn þrjár fýluferðir í afskekktan dal til að taka við völdum af Maóistum. Ungar Maóistasveitir taka sjálfsagt við skipunum frá stjórnmálaleiðtogum Maóista en sveitir lögreglu taka (óbeint) við skipunum frá öðrum stjórnmálamönnum sem tilheyra kanski ekki sama flokki.
Skoðanir Nepala á Maóistum, sem voru harðlega gagnrýndir af sameinuðuþjóðunum fyrir að nota barnunga hermenn í borgarstríðinu, virðast jafn skiptar og skoðanir Íslendinga á Sjálfstæðismönnum.

Túristi tekur venjulega aðeins eftir vandamálum Nepala hvað varðar fátækt. Síðustu daga hef ég t.d. búið á aðal túristasvæði Nepal í Kathmandu og þar hef ég allt sem ég þarf - þó ég geri auðvitað ferðir út úr þessari 'einangrun'. Það eina sem ég hef séð óvenjulegt var þegar ákafur maður stökk inn í rútuna sem ég var farþegi í til að tilkynna nepölskum farþegum og bílstjóra að næsta dag yrði verkfall og mótmæli á aðalgötu Kathmandu. Mótmælin sá ég ekki og heyrði heldur ekki af þeim. Fámenn mótmæli virðast nokkuð algeng, þau geta ýmist verið skipulögð af Maóistum eða andstæðingum þeirra. Margir eiga auðvitað um sárt að binda eftir borgarstyrjöld og undanfarna daga hefur félag fórnarlamba Maóista (Maoist Victims Association) staðið fyrir mótmælum og um 200 manns úr sveitum Nepal hafa tjaldað fyrir utan borgina í þessum tilgangi.

Raftingferð í Bhote Kosi

Ég fór í frábæra tveggja daga rafting ferð niður Bhote Kosi fyrir skömmu. Nokkuð lítið vatn var í ánni báða dagana sem skapaði æðisleg vandræði á leiðinni niður. Nánast ómögulegt er að velta rafting bátunum en eina hættan er kanski sú að róðrarmenn eða konur hendist útbyrðis ef menn halda sér ekki vel í bátinn í stærstu flúðunum. Enginn féll útbyrðis á dögunum tveimur fyrir utan 3-4 árar en þeim var öllum bjargað af Kajakmönnunum sem fylgdu okkur hvert 'ármál'. Sumir voru þó nálægt því að detta útbyrðis.

Ég átti nokkrar einstakar upplifanir á ánni. Hver ræktanlegur fermetri er notaður í Nepal og því voru bröttu brekkurnar umhverfis ánna þakin hrísgrjónaþrepum. Börn bænda kölluðu oft til okkar og veifuðu og skemmtilegt var að sjá bændur í innsveitum Nepal vinna á ökrunum og einnig börn og fullorðna sem veiddu fisk í ánni með geysilöngum bambusveiðistöngum. Við sigldum í gegnum þorp sem umkringdu brýr yfir ánna og þar þurfti maður að hafa sig allan við að veifa börnum á brúnni, í húsunum eða á svölum blokka sem virkuðu á mann eins og stúkur áhorfenda. Dalurinn sem áin hefur sorfið var afar fallegur.

Skemmtileg vandamál sem tengdust litlu vatnsmagn árinnar einkenndust af því að stór grjót stóðu upp úr flúðunum. Leiðsögumenn okkar náðu þó yfirleitt að stýra okkur fram hjá þeim og á tveimur stöðum létu þeir okkur ganga fram hjá flúðunum.
Á einum stað skorðaðist báturinn ofan á steini þannig að áin tók að streyma yfir hann. Það var nokkuð kalt en það tók ekki langan tíma að losa hann.
Í eitt skipti fór einn báturinn upp á grjót í miðri ánni og var pikk-fastur. Stuttu seinna kom annar bátur sem tilheyrði sömu ferð og keyrði yfir þann fyrrnefnda en auk þess flæddi vatn yfir hann svo hann varð sjálfsagt mörg tonn að þyngd (fyrir utan kraftinn frá straumnum sem hélt honum föstum). Á endanum þurfti að koma fólkinu yfir á næsta bakka en sumir áttu erfitt með að stíga ofan í straumharða ánna þó að margar hendur leiðsögumanna og þorpsbúa héldu þeim stöðugum. Eftir nokkurn tíma unnu fjórir leiðsögumenn það þrekverki að velta seinni bátnum og fengu að launum lófaklapp þorpsbúa og okkur hinna.


Framhaldið
Ég er á leiðinni í 8 eða mögulega 13 daga fjallgöngu hér fyrir norðan Kathmandu í Langtang (ísl. Langitangi, takk Guðrún). Ég mun þramma upp í yfir 5100 metra hæð ef allt gengur að óskum og vonandi geng ég stoltur hluta af leiðinni í sokkum merktum með íslenska fánanum. Ekki verður úr Tíbetsku ferðinni en þegar ég kom til Kathmandu var ég orðinn svo rútuþreyttur að ég gat ekki hugsað mér dýra níu daga ferð til Lhasa og svo að þurfa að koma mér aftur til baka.
Hluti göngunnar minnar verður víst á svæði í um 4 km fjarlægð frá Kína/Típet sem telst vera nokkuð típetskt. Þeir Típetar sem flýja heimaland sitt þurfa einmitt að fara um skörð sem geta hæst verið um 5000-6000 metrar.

Ég á bókað flug til Íslands þann 10. maí, ég hlakka mikið til að hitta fólkið mitt heima. Ég mun skrifa meira á þessa síðu um ferðina þó að eðlilega muni lítið gerast hér eða á myndasíðunni á næstu átta dögum a.m.k .

Fólk á förnum vegi
Ég hef hitt skemmtilegt fólk á ferðum mínum undanfarið eins og endranær.

Í Rishikesh gisti ég á farfuglaheimili sem hét Moma's Guest House. Heimilinu var stjórnað af indverskri mömmu sem kallaði alla gesti 'sonur' eða 'dóttir' eftir atvikum. Fólk sem kom til hennar í leit að gistingu kallaði hún þessum nöfnum líka, umsvifalaust - hvort sem hún átti herbergi eða ekki. Á kvöldin eldaði hún alltaf frábæran 'eins og þú getur í þig látið'-Thali sem þó var ekki alltaf eins því Thali er margrétta indversk máltíð.

Í Varanasi átti ég frábærar stundir á kvöldin niður við Ganges í taflmennsku. Hópur áhugasamra taflmanna söfnuðust alltaf saman á sama stað upp úr klukkan 5 eftir vinnu og tefldu langt fram á kvöld.

Í Kathmandu kynntist ég frábærum ísraelskum, samkynhneigðum búddista. Samkynhneigðir fá ekki mikinn skilning í gamla testamentinu og mögulega þess vegna hefur vinur minn, Shahaf, leitað í Búddisma. Shahaf varð vitni að því þegar brjálæðingur réðst á gay-pride göngu samkynhneigðra í Jerúsalem vopnaður hnífi fyrir fáeinum árum síðan.
Shahaf var duglegur að fræða mig um búddista hofin sem við heimsóttum hérna í Kathmandu dalnum. Á einum tímapunkti var ég, þökk sé honum, staddur í herbergi mikilsvirts Búdda prests. Það var svolítið undarlegt að vera ekki búddista trúar og fylgjast með öðrum búddistum, sem báru greinilega mikla virðingu fyrir honum, spjalla við hann. Eins og hefð er fyrir gekk ég til hans með silkiklút og lagði um hálsinn á honum og buktaði mig.
Shahaf gefur tíbetsku menningarfélagi vinnu sína í Dharamsala. Í dag flaug hann þangað aftur og heldur þar áfram að hanna heimasíðu fyrir mikilvægt bókasafn Tíbeta.
Shahaf kom mér á óvart þegar hann sagði mér að 70-80% Ísraela væru ekki sérstaklega trúaðir.

Þjóðverja kynntist ég í raftingferðinni. Hann var skemmtilegur kauði en alveg sérstaklega týpískur Þjóðverji því hann á stóran BMW, elskar pulsur og bjór og talar með æðislegum þýskum hreim.

Friday, April 13, 2007

Ekki-svo-alvarlegt innslag

Ég er óðum að jafna mig eftir að hafa borðað heitan hafragraut og heitan búðing í eftirrétt í hitanum við landamæri Nepal og Indlands. Ég er ekki viss hvort ég skolaði þessu niður með dönskum bjór eða hvort það hafi verið öfugt. Í öllu falli var þetta furðuleg máltíð og ég svitnaði eins og svið í suðupotti jafnvel þótt klukkan hafi verið að ganga 8 um kvöld og mesti hiti dagsins yfirstaðinn.

Fyrir utan hótelið mitt er trukkalengja sem bíður þess að komast yfir landamærin, ekki ósvipuð þeirri sem ég sá við landamæri Pakistan. Á þessum landamærum þarf ekki að tæma alla trukkana yfir í trukka í næsta landi enda eru samskipti Nepal og Indlands mikið betri en Indlands og Pakistan. Á landamærunum eru því engir bláir maurar - það var það sem ég kallaði burðarmennina á landamærum Pakistan. Annars hef ég ekkert á móti maurunum, blessi þá alla með tölu og það ætti að vera auðvelt því þeir voru allir með númer á handleggnum.
Mig grunar að nokkrir trukkanna í þessari tveggja kílómetra lengju hafi verið að flytja mat til Nepal, Nepal er fátækasta ríkið í suður Asíu. Nú er þó útlit fyrir breytta og betri tíma í Nepal. Maóistarnir eru komnir inn í ríkisstjórn og líklegast hættir að þjálfa börn í skæruhernaði á meðan konungurinn hefur nánast ekkert vald lengur. Núverandi konungur hefur sýnt einræðistilburði á þessari nýju öld en bráðum verður honum sparkað algjörlega.

Í fyrramálið held ég til Kathmandu, þar finn ég vonandi svala.

Ég skulda nú eitthvað í ferðasögunni. Frá því ég yfirgaf fjallabæinn í Himachal Pradesh - svitabæ Bretanna - hef ég heimsótt Sewa Ashramið, eins og komið hefur fram, en auk þess Uttaranchal héraðið og Varanasi.
Við landamæri Himachal héraðsins og Uttaranchal átti ég eftirminnilegt ævintýri á reiðhjóli sem ég segi aðeins frá hér (smellið á myndina):
Eftir hjólreiðatúrinn fór ég til Dehra Dun og kynntist þar tveimur Indverjum á fyrstu 4 tímunum. Þeir eru báðir í frásögu færandi. Annar þeirra, Randy, er fyrrum stærðfræðikennari sem sestur er í helgan stein og reynir hvað hann getur að lifa af systrum sínum og gjafmildum túristum sem hann leggur sig fram við að spjalla við. Þar sem hann vann aldrei hjá ríkinu hefur hann engan ellilífeyri. Hann býr í hrörlegu en stóru húsi sem hann erfði frá foreldrum sínum. Hann giftist aldrei. Ég gaf blessuðum karlinum ekki margt, máltið og stöku kaffibolla.

Öðrum ungum manni kynntist ég í Dehra Dun, honum Anupam. Anupam er á aldur við mig og var staddur á sama stað til að hitta unnustu sína. Unnusta hans er hins vegar töluvert yngri en við Anupam eða 18 ára. Unga parið ætlar að gifta sig eftir um hálft ár og hefur valið fyrrum portúgölsku nýlenduna Góu til þess - 'partýpleis' Indlands. Parinu var ekki komið saman af foreldrum eða ættmennum og því mun hjónaband þeirra kallast "Love Marriage" en ekki ráðgert hjónaband. Eitthvað var Anupam súr út í unnustuna þegar ég hitti hann því hún hafði lítið viljað hitta hann frá því hann tók sér frí í Delhi og gerði sér ferð norður til Uttaranchal (þar sem hann gistir hjáfrænda sínum). Hann sagði mér frá vandræðum þeirra um afbrýðissemi og annað týpískt sem hlítur að hrjá par í sínu fyrsta sambandi á unga aldri.
Anupam spurði mig ráða en einu ráðin sem ég hafði voru evrópsk eins og reynsla mín öll. Ég hef velt fyrir mér hvernig fara eigi að því að tala um hjónaband eða samband við einhvern sem hefur allt annað viðhorf til sambanda. Ég bíst við að tvær manneskjur hafi sjaldnast nákvæmlega sama skilning/tilfinningu á hvaða hugtaki sem er en til að hafa söguna stutta og óalvarlega sagði ég honum einfaldlega að 18 ára stúlka, sérstaklega eins og hann lýsti henni, væri ekki tilbúin í hjónaband þar sem hún þekkir sjálfa sig ekki nógu vel. Evrópskt ráð en óindverskt.

Eftir Dehra Dun fór ég til Rishikesh. Rishikesh er stundum kölluð jóga-höfuðborg heimsins og bítlarnir vörðu 1-2 mánuðum þar eins og frægt var. Liverpool búsetinn ég gat ekki látið mig vanta á stórfenglegar bítlaslóðir Rishikesh. Nú er varla liðið hálft ár frá því ég og mamma fórum í útskriftina í Liverpool og á bítlasafnið í sömu ferð.

Sérstök hótelherbergi, sem bítlarnir gistu sjálfsagt aldrei í, að hverfa í gróðri

Ég eyddi einum eftirmiðdegi með alvöru Baba - þ.e. Baba sem biður ekki um peninga, mat eða neitt annað í staðin fyrir tíma sinn og hjálp - ég og 2 aðrið túristar stunduðum smá hugleiðslu við bakka Ganges og fórum í gönguferð í gamalt Hindúahof fyrir ofan Rishikesh. Þessi baba, eins og margir aðrir babar, reykir kannabisefni stíft.
Ég læt duga að setja inn myndir með lýsingum á næstu 2 dögum sem sýna bítlaslóðirnar í Rishikesh.

Rishikesh stúlka og barn

Í Rishikesh fór ég í rafting í Ganges, ég hafði aðeins farið einu sinni áður í rafting á Jökulsá Austari (já, Austari). Ég hitti einn Nepala þar sem þekkti nokkra Nepala sem vinna hjá frænda mínum við rafting ferðir á norðurlandi.Eftir Rishikesh fór ég til Haridwar og þaðan í Sewa Hælið (sjá síðasta innslag). Frá Sewa fór ég svo í Corbett tígrisdýraþjóðgarðinn. Þar sá ég fimm tígrisdýr á fyrsta hálftímanum - margir eyða 2-3 dögum þarna án þess að sjá þau - og seinna villta fíla, kyrkislöngu, krókódíla og dádýr til að nefna það helsta. Morguninn eftir tígrisdýrafundinn var ég óvænt spurður hvort ég hefði áhuga á að fara á fílsbaki frekar en í jeppasæti inn í þjóðgarðinn en ég og þeir fjórir Bandaríkjamenn sem ég ferðaðist með þarna höfðum gefið upp alla von um á gera slíkt því biðlistar voru langir. Ég þáði það og hafði gaman af að geta farið út fyrir vegi þjóðgarðsins og inn á veiðilendur tígrisdýranna. Við sáum engin tígrisdýr í fílaferðinni sem þó var engin fíluferð því andrúmsloftið var spennuþrungið og hrægammar og hlaupandi dádýrshjarðir gerðu ferðina góða.

Varanasi var síðasti viðkomustaður minn í Indlandi. Ganges áin er orðin frekar skítug þegar hún hefur runnið alla leið frá Himalaya fjallgarðinum og til Varanasi og því sleppa margir Hindúar því að drekka vatnið úr henni og fáir túrista baða sig í henni þar. Ganges áin virtist nokkuð hreynleg í raftingferðinni í Rishikesh en þó fann ég fljótlega subbulega lykt eftir að við lönduðum bátnum í grennd við fyrstu byggðir í Rishikesh.
Varanasi er vinsæll ferðamannastaður enda er hún ein heilagasta borgin í Indlandi í augum Hindúa og Búddista. Þeir sem baða sig í Ganges ánni hreynsa burt allar sínar syndir og þeir sem deyja í grennd við Ganges í Varanasi fara beint í himnaríki samkvæmt Hindúatrú. Sumir hindúar flytja til Varanasi á gamals aldri til þess að njóta þessara fríðinda.

Ég var hissi yfir því hve margir Indverjar böðuðu sig og gleyptu vatn úr Ganges ánni. Skelfilegar niðurstöður mælinga á bakteríuinnihaldi, hálf-brenndum líkamsleifum og skolpi virðist ekki hræða pílgrímana mikið.